Contact: (977) 9819267790
विद्युत (Electricity)

विद्युत (Electricity)

1) धारा विद्युत (Current Electricity) भनेको के हो?

=> सुचालक तारमा हुने इलेक्ट्रोनको प्रवाहलाई धारा विद्युत भनिन्छ।

2) दैनिक जिबनमा विद्युतको उपयोगिता लेख्नुहोस्।

=> i) यसबाट प्रकाश दिने अत्याधुनिक उपकरण संचालन गर्न सकिन्छ।

=> ii) रेडियो, टेलिभिजन, टेलीफोन, कम्प्युटर आदि आधुनिक इलेक्ट्रोनिक उपकरणहरु विद्युतबाट नै संचालन हुन्छन्।

=> iii) हिटर बाल्न, इस्तिरी तताउन, मोटर चलाउन आदि कार्यमा विद्युतको आवश्यकता पर्छ।

=> iv) विभिन्न उद्योग र कलकारखाना विद्युतबाटनै संचालन हुन्छन्।

=> v) विभिन्न संचार साधन विद्युतबाट मात्र संचालन हुन्छन्।

3) विद्युतको स्रोत (Source of electricity) भनेको के हो?

=> विद्युत उत्पादन गर्ने उपकरणहरुलाई विद्युतको स्रोत भनिन्छ। जस्तै: सेल, फोटोसेल, डाइनामो, जेनेरेटर आदि।

4) सेल (Cell) भनेको के हो?

=> रासायनिक शक्तिलाई विद्युत शक्तिमा रुपान्तरण गर्ने उपकरणलाई सेल भनिन्छ। जस्तै: साधारण सेल, ड्राइ सेल।

5) फोटोसेल (Photo Cell) भनेको के हो?

=> सौर्य शक्तिलाई विद्युत शक्तिमा रुपान्तरण गर्ने उपकरणलाई फोटोसेल भनिन्छ।

6) डाइनामो (Dynamo) भनेको के हो?

=> चाल शक्तिलाई रुपान्तरण गरि थोरै मात्रामा विद्युत उत्पादन गर्ने उपकरणलाई डाइनामो भनिन्छ।

7) जेनेरेटर (Generator) भनेको के हो?

=> चाल शक्तिलाई रुपान्तरण गरि धेरै मात्रामा विद्युत उत्पादन गर्ने उपकरणलाई जेनेरेटर भनिन्छ।

8) जलविद्युत (Hydroelectricity) भनेको के हो?

=> तीव्र गतिमा बगिरहेको पानीबाट उत्पादन गरिने विद्युतलाई जलविद्युत भनिन्छ।

9) जलविद्युत उत्पादन गर्ने विधि छोटकरीमा लेख्नुहोस्।

=> पहाडको भिरालो जमिनबाट बग्ने नदी वा खोलाको पानी ठुलो पोखरी (ड्याम्म) मा जम्मा गरिन्छ। अग्लो ठाउँमा रहेको पोखरीबाट पानीलाई पाइपबाट तल खसालिन्छ। उक्त पानीको शक्तिले जेनेरेटर घुम्छ र विद्युत उत्पादन हुन्छ।

10) विद्युत परिपथ (Electric Circuit) भनेको के हो?

=> विद्युत निरन्तर प्रवाह हुने गरी विद्युतको स्रोत, सुचालक तार, स्विच र लोड जोडेर बनाइएको बाटालाई विद्युत परिपथ भनिन्छ।

11) विद्युत उपकरण (Load) भनेको के हो?

=> विद्युतको मद्दतले संचालन हुने उपकरणलाई विद्युत उपकरण (वा लोड) भनिन्छ। जस्तै: बल्ब, रेडियो, टेलिभिजन आदि।

12) विद्युत परिपथको महत्त्व लेख्नुहोस्।

=> विद्युतको उपयोग गर्न विद्युत परिपथ आवश्यक पर्छ।

13) विद्युतको सुचालक (Conductor) भनेको के हो?

=> विद्युत प्रवाह सजिलै हुने वस्तुलाई विद्युतको सुचालक भनिन्छ । जस्तै: सुन, चाँदी, तामा, पित्तल (सबै धातुहरु) ग्राफाइट आदि।

14) विद्युतको अचालक (Insulator) भनेको के हो?

=> विद्युत प्रवाह नहुने वस्तुलाई विद्युतको अचालक भनिन्छ । जस्तै: ढुङ्गा, रबर, इरेजर, प्लास्टिक आदि।

15) तामाको तार वरिपरि प्लास्टिकले ढाकेको हुन्छ, किन?

=> प्लास्टिक विद्युतको अचालक भएकोले तामाको तारको बाहिर वरिपरि प्लास्टिकले ढाकिएको हुन्छ। जसले गर्दा तारको बाहिर छुँदा विद्युत झड्का लाग्दैन।

16) अर्धचालक (Semi-Conductor) भनेको के हो?

=> विद्युत आंशिक रुपले प्रवाह हुने वस्तुलाई अर्धचालक भनिन्छ। जस्तै: लेड, सिलिकन, जर्मेनियम आदि।

17) धातुहरु किन विद्युतका सुचालक हुन्छन्?

=> धातुहरुमा प्रशस्त मात्रामा स्वतन्त्र इलेक्ट्रोनहरु हुन्छन्। त्यसैले धातुहरु विद्युतका सुचालक हुन्छन्।

Leave a Reply